Công thức mô tả 6 thành phần để AI vẽ đúng ý ngay lần đầu

01/10/2026 · 9 phút đọc · AI Hình Ảnh

Chủ thể, hành động, bối cảnh, ánh sáng, góc máy, phong cách: mỗi phần làm gì, viết bao nhiêu là đủ, thứ tự nào hợp lý, kèm năm cặp ví dụ trước và sau khi sửa.

Công thức mô tả 6 thành phần để AI vẽ đúng ý ngay lần đầu

Một mô tả tốt không cần dài, nhưng phải trả lời đủ những câu mà máy vẽ không tự đoán được. Gõ "con mèo" thì máy vẫn vẽ ra con mèo, nhưng mèo gì, ở đâu, nắng hay đèn, nhìn từ đâu, kiểu hình chụp hay tranh vẽ là máy tự chọn. Kết quả "đúng" mà không "ý".

Công thức dưới đây chia mô tả thành sáu phần. Không phải hình ảnh nào cũng cần đủ sáu, nhưng biết sáu phần thì khi kết quả lệch, bạn biết ngay phần nào đang thiếu.

Sáu thành phần trong một bảng

#	Thành phần	Trả lời câu hỏi	Ví dụ ngắn
1	Chủ thể	Ai, cái gì là trung tâm?	một bà cụ bán xôi, một chiếc xe đạp cũ
2	Hành động, trạng thái	Đang làm gì, trông thế nào?	đang xới xôi ra lá chuối, dựng nghiêng bên tường
3	Bối cảnh	Ở đâu, có gì xung quanh?	góc chợ sáng sớm ở Hà Nội, quán nhỏ đầu ngõ
4	Ánh sáng	Nắng hay đèn, giờ nào, từ hướng nào?	nắng sớm chiếu xiên từ trái, đèn vàng ấm
5	Góc máy, bố cục	Nhìn từ đâu, gần hay xa, đặt ở đâu trong khung?	ngang tầm mắt, cận cảnh, chủ thể lệch phải
6	Phong cách	Hình chụp, tranh màu nước, phim cũ…?	chọn trong danh sách Phong cách

Phần 6 có danh sách chọn sẵn trên trang tạo hình ảnh (Hình chụp chân thực, Điện ảnh, Hình ảnh sản phẩm studio, Màu nước, Minh hoạ phẳng, Hoạt hình 3D, Phim cũ hoài niệm). Chọn ở đó là đủ, mô tả không cần nhắc lại. Năm phần còn lại nằm trong ô mô tả.

Từng thành phần, viết sao cho đúng

1. Chủ thể: một thứ chính, có đặc điểm

Lỗi phổ biến nhất là chủ thể quá chung. "Một người phụ nữ" có hàng nghìn cách vẽ. Thêm hai ba đặc điểm thấy được bằng mắt:

Một người phụ nữ khoảng 50 tuổi, tóc búi thấp, mặc áo bà ba màu nâu đất, đeo tạp dề vải xanh.

Chỉ ghi đặc điểm nhìn thấy được. "Hiền lành", "chăm chỉ" là tính cách, máy không vẽ được tính cách; nó chỉ vẽ được nụ cười, ánh mắt, dáng người. Muốn hiền thì tả "nụ cười nhẹ, ánh mắt hiền".

Nếu có nhiều đối tượng, nói rõ đâu là chính. "Một chiếc bàn có ấm trà, đĩa bánh, bình hoa, cuốn sách" thì máy không biết nhấn vào đâu. Viết "ấm trà gốm men lam là trung tâm, phía sau mờ là đĩa bánh và bình hoa" thì rõ ngay.

2. Hành động: một động tác, mô tả cụ thể

"Đang nấu ăn" quá chung. "Đang đảo chảo, tay phải cầm đũa cả, khói bốc lên từ chảo" thì máy có hình để vẽ.

Một nguyên tắc quan trọng: mỗi người một hành động chính. Bắt một người vừa cầm điện thoại, vừa rót trà, vừa vẫy tay là đẩy máy vào chỗ yếu nhất của nó. Nếu cảnh cần nhiều hành động, chia cho nhiều người, và nên dùng hạng Max vì đó là hạng hiểu mô tả nhiều chi tiết tốt nhất.

3. Bối cảnh: đủ để biết ở đâu, không nhồi đồ

Bối cảnh trả lời "ở đâu" và đặt không khí. Hai ba chi tiết đặc trưng là đủ:

… trong một gian bếp nhà quê, bếp củi đỏ lửa, vách tre ám khói, ánh lửa hắt lên tường.

Nhồi mười đồ vật vào bối cảnh không làm hình ảnh giàu hơn, mà làm máy chia sự chú ý cho mười thứ. Đồ nào không quan trọng với câu chuyện thì bỏ.

4. Ánh sáng: phần người mới hay quên nhất

Ánh sáng quyết định không khí nhiều hơn bất kỳ phần nào khác. Cùng một con hẻm, nắng trưa gắt cho cảm giác oi nồng; nắng chiều xiên cho cảm giác hoài niệm; đèn đường vàng ban đêm cho cảm giác tĩnh lặng.

Viết ánh sáng gồm ba ý: nguồn (nắng, đèn, nến, màn hình), giờ hoặc độ ấm (sáng sớm, hoàng hôn, đèn vàng ấm, đèn trắng lạnh), hướng (từ cửa sổ bên trái, ngược sáng, từ trên xuống). Chi tiết hơn có trong bài ánh sáng và giờ trong ngày.

5. Góc máy và bố cục

Góc máy là "mắt người xem đứng ở đâu". Ba câu hỏi:

Gần hay xa: cận cảnh (một bàn tay, một món ăn), trung cảnh (nửa người), toàn cảnh (cả người và không gian).
Cao hay thấp: ngang tầm mắt, từ trên xuống, từ dưới lên.
Chủ thể ở đâu trong khung: giữa, lệch trái, lệch phải, nửa dưới.

Phần bố cục đặc biệt quan trọng khi cần chừa chỗ cho chữ (chữ sẽ thêm sau bằng công cụ thiết kế, vì máy vẽ chữ thường sai). Xem bài góc máy, tiêu cự và bố cục.

6. Phong cách

Chọn trong danh sách. Một lưu ý: đừng để mô tả "cãi" phong cách đã chọn. Chọn Minh hoạ phẳng mà mô tả ghi "chân thực như hình chụp, thấy rõ lỗ chân lông" là đưa máy hai lệnh ngược nhau.

Thứ tự viết

Không có thứ tự bắt buộc, vì AI sẽ chuyển mô tả tiếng Việt thành câu lệnh vẽ tiếng Anh theo cách nó thấy hợp lý. Nhưng thứ tự chủ thể → hành động → bối cảnh → ánh sáng → góc máy có hai lợi ích: dễ viết, và dễ kiểm (đọc lại thấy thiếu phần nào ngay). Nó cũng giống cách một người chụp hình nghĩ: chụp ai, họ làm gì, ở đâu, sáng thế nào, đứng đâu chụp.

Năm cặp ví dụ trước và sau

Món ăn

bánh xèo

Một chiếc bánh xèo miền Tây vàng giòn, gấp đôi, lộ nhân tôm, thịt ba chỉ và giá đỗ, đặt trên đĩa tráng men trắng cạnh rổ rau sống và chén nước mắm chua ngọt. Mặt bàn gỗ quán ven đường. Nắng chiều chiếu xiên làm mép bánh óng lên. Chụp từ trên xuống chéo, bánh ở giữa khung.

Thêm: đặc điểm chủ thể (miền Tây, vàng giòn, gấp đôi, nhân), bối cảnh (quán ven đường), ánh sáng (nắng chiều xiên), góc máy (chéo từ trên).

Chân dung

cô gái mặc áo dài

Một cô gái khoảng 20 tuổi mặc áo dài trắng nữ sinh, tóc dài thẳng, ôm chồng sách trước ngực, đang đi chậm dưới hàng me ở một con đường rợp bóng. Nắng sáng lọt qua kẽ lá thành từng đốm trên áo. Trung cảnh, ngang tầm mắt, cô gái ở một phần ba bên trái khung.

Với cảnh có người, chọn hạng Pro (một người, chú trọng vải và da) hoặc Max (cần bàn tay ôm sách rõ ràng). Bài chọn hạng theo việc giải thích chi tiết.

Không gian

phòng khách đẹp hiện đại

Phòng khách căn hộ chung cư nhỏ ở Sài Gòn, sofa vải màu kem, bàn trà gỗ óc chó thấp, kệ tivi gỗ sáng, chậu bàng Singapore cao cạnh cửa kính ban công. Ánh nắng buổi chiều tràn qua rèm voan trắng. Toàn cảnh từ góc phòng, ngang tầm mắt người đứng.

"Đẹp", "hiện đại" là đánh giá, không phải mô tả. Thay bằng vật liệu và màu sắc cụ thể.

Sản phẩm

chai nước hoa sang trọng

Một chai nước hoa thuỷ tinh trong hình khối vuông, nắp gỗ sẫm, đặt trên phiến đá cẩm thạch trắng, cạnh vài cánh hoa sen khô. Ánh sáng từ phía sau chiếu xuyên qua chai tạo vệt sáng hổ phách trên mặt đá. Cận cảnh, chai ở giữa khung, nền xám nhạt trơn.

Chai không có nhãn chữ trong mô tả, cố ý. Chữ trên nhãn thường bị vẽ sai; thêm tên sản phẩm sau bằng công cụ thiết kế. Phong cách: chọn Hình ảnh sản phẩm studio. Hạng Pro hợp với thuỷ tinh và đá.

Phong cảnh

biển đẹp

Bãi biển Quy Nhơn lúc bình minh, mấy chiếc thuyền thúng nằm trên cát ướt, xa xa là dãy núi thấp nhô ra biển, mặt nước phẳng phản chiếu bầu trời hồng cam. Không người. Toàn cảnh, chụp thấp sát mặt cát, đường chân trời ở một phần ba phía trên.

Phong cảnh không người: hạng Plus là đủ và nhanh nhất.

Bao nhiêu chữ là vừa

Ô mô tả nhận tới 1.500 ký tự, nhưng không cần dùng hết. Các ví dụ "sau" ở trên dài khoảng 250 đến 400 ký tự, và thường như thế là đủ. Mô tả quá dài dễ có chi tiết mâu thuẫn nhau, hoặc chi tiết quan trọng bị chìm giữa chi tiết phụ.

Độ dài	Khi nào
Dưới 100 ký tự	Thử ý nhanh, chấp nhận máy tự quyết nhiều
200–500 ký tự	Phần lớn công việc
500–1.000 ký tự	Cảnh nhiều người, nhiều quan hệ vị trí, dùng hạng Max
Trên 1.000 ký tự	Hiếm khi cần; đọc lại xem có chi tiết thừa hay mâu thuẫn không

Kiểm mô tả bằng câu lệnh vẽ

Sau mỗi lần vẽ, dưới hình ảnh có dòng "Câu lệnh vẽ: …" bằng tiếng Anh. Đó là bản AI đã chuyển từ mô tả của bạn. Dùng sáu thành phần để soi:

Câu lệnh vẽ có đủ năm phần (trừ phong cách) không?
Phần nào AI tự thêm mà bạn không muốn?
Phần nào bạn viết mà AI bỏ hoặc hiểu lệch?

Ví dụ bạn viết "nắng sớm" mà câu lệnh vẽ ghi "sunset" (hoàng hôn), thì lần sau viết rõ "nắng sáng sớm lúc mặt trời vừa lên, khoảng 6 giờ". Sửa đúng phần lệch, giữ nguyên phần đã đúng.

Kết quả lệch: phần nào đang thiếu

Bảng dưới nối triệu chứng thường gặp với thành phần cần sửa. Nhìn hình ảnh, dò triệu chứng, sửa đúng phần đó.

Triệu chứng	Thành phần thiếu hoặc yếu	Sửa
Đúng thứ nhưng "chung chung", thiếu chất Việt	1. Chủ thể	Thêm vùng miền, chất liệu, kiểu dáng cụ thể
Người đứng trơ, không làm gì	2. Hành động	Ghi một động tác cụ thể của tay, người
Nền lạ, không biết ở đâu	3. Bối cảnh	Thêm 2–3 chi tiết nơi chốn đặc trưng
Hình ảnh phẳng, nhạt, thiếu không khí	4. Ánh sáng	Ghi nguồn sáng, giờ, hướng
Chủ thể bé tí hoặc bị cắt cụt	5. Góc máy	Ghi gần xa và vị trí trong khung
Ra tranh vẽ trong khi cần hình chụp	6. Phong cách	Kiểm lại danh sách Phong cách, bỏ chữ "tranh" khỏi mô tả

Mẫu điền nhanh

Chép mẫu này vào ghi chú, mỗi lần chỉ điền vào chỗ trống:

[Chủ thể + 2–3 đặc điểm nhìn thấy được], [đang làm gì, một động tác chính], ở [bối cảnh + 2–3 chi tiết đặc trưng]. [Nguồn sáng, giờ, hướng]. [Gần hay xa], [cao hay thấp], [chủ thể ở đâu trong khung].

Rồi chọn phong cách, hạng, khổ trên trang và bấm vẽ. Xem thêm các bài trong chuyên mục viết mô tả.

Hỏi đáp nhanh

Có bắt buộc viết đủ sáu phần không?

Không. Phong cảnh không có người thì bỏ phần hành động; thử ý nhanh thì chỉ cần chủ thể và bối cảnh. Sáu phần là danh sách để kiểm, giúp biết thiếu gì khi kết quả lệch.

Viết tiếng Việt hay tiếng Anh tốt hơn?

Trên web, cứ viết tiếng Việt. AI tự chuyển sang câu lệnh vẽ tiếng Anh chi tiết. Riêng khi gọi API thì nên viết tiếng Anh, vì API không tự dịch.

Có cần ghi "chất lượng cao, siêu nét, 8K" vào mô tả không?

Không cần. Kích thước hình ảnh do khổ quyết định, độ chi tiết do máy vẽ của từng hạng quyết định. Những chữ đó chiếm chỗ mà không thay đổi được kích thước thật.

Muốn máy không vẽ một thứ gì đó thì viết thế nào?

Trang không có ô riêng cho "những thứ không muốn". Cách hiệu quả là mô tả cái thay thế: muốn nền không rối thì ghi "nền tường trắng trơn"; muốn không có người thì ghi "khung cảnh vắng, không người".

Mô tả giống hệt nhau sao mỗi lần ra khác?

Mỗi hình ảnh vẽ với một hạt giống ngẫu nhiên khác. Phần nào mô tả càng cụ thể, phần đó càng ổn định giữa các lần vẽ; phần nào bỏ trống, máy tự chọn khác nhau mỗi lần.